BMD NIEUWSBRIEF                                                                                                                                                                         APRIL 2010

 

Geachte relatie,

 

Het nieuwe jaar start meestal met goede voornemens en voorspellingen over de nabije toekomst. In deze nieuwsbrief worden een aantal thema’s besproken die bepalend kunnen zijn voor de toekomst van uw onderneming.

 

Niet alleen de economie verandert met een ongekend tempo, maar ook de mogelijkheden die internet biedt veranderen in een razend tempo. De snelle toegang tot informatie speelt bij maatschappelijke ontwikkelingen een belangrijke rol.

 

Google heeft met een bijzonder business model, met gratis informatie, succesvol ingespeeld op de informatiehonger. Anderen zoals de Gulf Publishing Company vragen echter aanzienlijke bedragen voor informatie. Wie blijven er in de informatiemarkt over?

 

Olie & gas worden gebruikt voor energie-opwekking zoals bijvoorbeeld transportbrandstof of grondstof voor allerlei producten. Cijfers over het verbruik zijn een goede indicator van economische ontwikkelingen. In 2010 wordt groei voorspeld. Interessant is ook dat er allerlei neveneffecten zijn in andere gerelateerde delen van de industrie. Zo begint bijvoorbeeld de orderingang in de scheepsbouwindustrie ook weer voorzichtig toe te nemen. De overcapaciteit in de petrochemische industrie zal langzaam worden afgebouwd. Maar ook andere initiatieven lijken succesvol zoals ‘slow steaming’ dat door rederijen toegepast wordt om brandstofkosten te sparen, of het bouwen van compactere boorschepen. Een enorme verbetering zou ook de verbeterde innovatiefocus betekenen, zoals voorgesteld door het Innovatieplatform.

 

Bij die maatschappelijke vormgeving speelt de politiek een belangrijke rol. De inbreng van intelligente, ethische, goed getrainde, goed geïnformeerde ondernemers en leiders in de politiek zijn te gering. Hoe komt dat en hoe ziet de nieuwe leider eruit? Of is het tijd voor een door de Romeinen uitgevonden dictator die voor een beperkte periode als interim bestuurder optreedt. De stadstaat Singapore doet het goed met haar eenpartijenstelsel (autoritair regime).

 

Samenwerking kan enorme voordelen opleveren. Joint ventures, fusies en overnames zijn mogelijkheden om die voordelen te behalen. Partijen zijn vaak te veel op de prijs en de verkoopvoorwaarden gefocust en te weinig op de integreerbaarheid. Dit leidt veelal tot grote problemen na de overname. Hieronder volgen enkele tips om tot betere resultaten te komen.

 

Samenwerking door aannemers bij prijsvorming (koffiecircuit) is ten strengste verboden. Wat doet de overheid bij de opdrachtvorming, jazeker een heus ‘koffiecircuit’ waarop geen enkel toezicht wordt uitgeoefend.

 

Een gouden markt is het adviseren over beprijzen van infrastructuur. Door de ondergang van het kabinet en het omdraaien van de politieke deelnemers start de hele discussie opnieuw. Alle andere ondernemers met medewerkers op de weg betalen de rekening voor de onverantwoorde druk uitgeoefend door groepen tegenstanders. De ingenieursbureaus spinnen er goed garen bij.

 

Vanuit de industrie zal met veel meer kracht met de overheid en andere belangengroepen, die maatschappelijke ontwikkeling en vernieuwing in de weg staan, onderhandeld moeten gaan worden waarbij ‘gelijke monniken gelijke kappen’ moet gelden.

 

Het sluiten van een overeenkomst is voor velen een spannende bezigheid en voor sommigen te spannend. Een observatie uit de keuken van een onderhandelaar en een waarschuwing over hoe om te gaan met de aansprakelijk vóór en ná het afsluiten van de overeenkomst.

 

In deze nieuwsbrief vindt u de volgende artikelen:

Heeft u vragen over bovenstaande onderwerpen of suggesties voor onze nieuwsbrief? Wilt u een relatie of bekende aanmelden of zich afmelden voor deze nieuwsbrief? Bent u in het bezit van een persoonlijk e-mailadres in plaats van een postadres? Laat het ons weten via boodt@boodt.com of bel naar 078 69 909 75.

 

Met vriendelijke groet,

 

Kees Boodt

 

 

Overnames

 

Te koop

Gezocht

Zie www.bedrijfsovernameplein.nl voor enkele profielen van bovenstaande bedrijven. Een aantal opdrachten zijn uit concurrentie-overwegingen niet weergegeven. Telefonisch contact met Boodt Management Deelneming geeft u inzicht in alle mogelijkheden.

 

 

Googled. The End of the World as We Know It.

 

In maar elf jaar tijd heeft Google onze manier van werken en leven veranderd door de toegang tot informatie te veranderen en heeft daardoor de marktpositie van de traditionele mediabedrijven grondig verstoord. We are Googled, met 3 miljard zoekopdrachten per dag.

 

In het boek 'Googled. The End of the World as We Know It.' (ISBN 978-1-59420-235-3) wordt de ontwikkeling van het bedrijf geschetst. Gestart in een garage en nu een dominante speler. De basis van het succes is het briljante en ook vaak verguisde idee om alle ‘objectieve’ informatie die de ‘onafhankelijke’ zoekmachine levert kostenloos aan iedereen op het net ter beschikking te stellen en de financiering van de faciliteiten te verkrijgen uit betaalde ‘effectieve’ advertenties, die afrekenbaar zijn. Ook bijzonder is de mate van vrijheid voor de engineers in de keuze van onderzoeksonderwerpen in combinatie met de prestatiegerichte beloning met daarnaast de bedrijfscultuur met veel voorzieningen voor de werknemers.

 

Zal de volgende golf van een dergelijke aanpak ook een zelfde transitie in de telefoonindustrie of in andere branches tot gevolg hebben?

 

 

Oil & Gas Industry Forecast

 

Op 2 februari jl. werd door de IRO, de vereniging van Nederlandse toeleveranciers in de Olie en Gas industrie, een evenement georganiseerd waarbij een voorspelling voor de toekomstige ontwikkeling van deze industrie werd gepresenteerd op de Gulf Forecast Meeting.

 

Verwacht wordt dat het olieverbruik in Europa en in de VS in 2010 terug zal komen op het niveau van 2007 en Azië en het Midden Oosten de gestage groei doorzetten. De olieprijs zal op ruim US$ 70 per barrel uitkomen.

 

Interessante ideeën werden gepresenteerd over sterkere ontwikkelingen naar veel zuinigere benzine- en dieselmotoren i.p.v. waterstof. Dit zal een grote impact hebben op de Nederlandse toeleveringsindustrie.

 

Zie http://www.gulfpub.com/default.asp voor meer informatie.

 

 

Overslag Rotterdamse haven toont herstel

 

Hans Smits, president-directeur van het Havenbedrijf Rotterdam, is gezien de omstandigheden niet ontevreden. Na het dieptepunt in het tweede kwartaal van 2009 trekt de overslag elke maand een stukje aan en vrijwel alle investeringsprojecten lopen door. Rotterdam doet het bovendien beter dan de grote concurrenten. Maar hij is niet onbezorgd. Veel van zijn klanten hebben het moeilijk en dat zal in 2010 niet veel veranderen. Het beste medicijn hiertegen is groei, onder andere door toename van onze marktaandelen. Het havenbedrijf zal het actieve commerciële beleid dan ook voortzetten. Hij hoopt in 2010 weer door de grens van 400 miljoen ton te kunnen breken. Dat betekent een groei van de overslag met ruim drie procent.

 

 

Globetrotter Drill Ship

 

Op 18 februari is bij Huisman in Schiedam door de afdeling offshore technologie van KIVI NIRIA een lezing georganiseerd over het boorschip ‘Globetrotter’. Huisman is dat boorschip aan het ontwerpen en bouwen voor Noble Drilling Corporation.

 

De scheepsbouw is een zeer concurrerende wereld markt. Huisman is erin geslaagd met een aantal innovaties deze opdracht te veroveren. Door de boorinstallatie compacter te maken en de hoofdmotoren te verplaatsen, is een aanzienlijk kleiner schip ontworpen. Een kleiner schip is vanuit exploitatieoogpunt een groot winstpunt. Een dergelijke innovatie zal een grote impact op de marktprijzen voor boren hebben.

 

 

Advies Innovatieplatform: "Keuzes en versnelling van de ontwikkeling van duurzame energie noodzakelijk”

 

Het Innovatieplatform adviseert het Kabinet de ontwikkeling van duurzame energie als sector te versnellen.

 

Innovatieplatform-lid Feike Sijbesma (CEO Koninklijke DSM): “Nederland moet snel scherpere keuzes maken en versnelling aanbrengen in de ontwikkeling van alternatieve duurzame energiebronnen. Andere landen maken juist nu keuzes en nemen al sterke posities in. De economische potentie voor Nederland ligt, op grond van sterktes in (bestaande) bedrijvigheid, onze kennispositie en infrastructuur, vooral op het terrein van de bioketen (o.a. biomassa, biobrandstoffen en biogas) en windenergie op zee.”

 

Ook beveelt het Innovatieplatform aan om het organisatievermogen in de energiesector sector sterk te verbeteren via meer focus en samenhang. Bijvoorbeeld door de huidige besteding van publieke middelen effectiever in te zetten door een beperkt aantal gebieden met grotere bedragen te stimuleren. Ook kan gestart worden met een grootschalig demonstratieproject (via publiekprivate samenwerking) voor het bio-thema.

 

 

Ondernemers schuwen de politiek. Maar waarom?

 

De politiek heeft behoefte aan ondernemers. Dat horen we vaak. Ook hier. Maar blijkbaar hebben ondernemers helemaal geen zin om politicus te worden. Ook bij de gemeenteraadsverkiezingen 2010 staan er nauwelijks echte ondernemers op de kieslijst. Hoe komt dat toch?

 

 

 

 

Gezocht: nieuwe leiders

 

De huidige crisis vraagt om een ander type leider. Volgens Prof. dr. Lidewey E.C. van der Sluis, hoogleraar Strategisch Talent Management aan de Nyenrode Business Universiteit beschikt de nieuwe leider over:

 

Deals From Hell. M&A Lessons That Rise Above the Ashes.

 

Veel overnames mislukken waardoor voor de betreffende onderneming de marktwaarde wordt vernietigd, financiële instabiliteit het gevolg is, de strategische positie en organisatie verzwakt, de reputatie wordt beschadigd en soms ook ethische normen worden geschonden en wetten overtreden.

 

Robert F. Bruner is professor en heeft geanalyseerd waarom de overname van bedrijven wel en niet lukte. Hij onderkent zes drivers voor mislukking.

 

In zijn interessante boek ‘Deals from Hell. M&A Lessons That Rise Above the Ashes’ (ISBN 13 978-0-471-39595-9) worden steeds een gelukte en een niet-gelukte case vergeleken. Bijvoorbeeld het mislukte samengaan van Renault en Volvo met het gelukte samengaan van HP en Compaq.

 

Wat kan er concreet misgaan:

Mislukking is niet uit te sluiten. Succesvolle ondernemingen met duurzame economische groei hebben onderstaande kenmerken:

 

Mastering the Merger, Four Critical decisions That Make or Break the deal

 

Wat doen succesvolle deal makers anders? In hun boek ‘Mastering the Merger, Four Cricitical decisions That Make or Brake the deal’ (ISBN 1-59139-438-4) hebben David Harding en Sam Rovit hun ervaringen met vele overname deals op een rij gezet. De belangrijkste conclusie is dat succesvolle deal makers veelal een serie van kleine deals met een laag risicoprofiel afsluiten en zij implementeren een strak geregisseerd overname proces gefocust op vier sleutelfactoren:

  1. Het overnamedoel voldoet aan een betrouwbare investeringsdoelstelling

  2. Welke deals voegen waarde toe en welke niet?

  3. Welke delen van de organisatie worden geïntegreerd en welke blijven zelfstandig?

  4. Ontwikkel vooraf plannen voor onvoorziene omstandigheden

Ervaring is belangrijk met het complexe beslissingsproces om de deal tot stand te brengen. Het boek geeft vele voorbeelden ter lering en vermaak.

 

 

Dolende en dwalende overheid

 

Clusteren, Publiek-Private Samenwerking (PPS), Build Operate Transfer (BOT) het is volgens velen in de politiek en bij de (semi)overheidsopdrachtgevers de kuur voor vele kwalen. Maar is dat nu werkelijk zo en is het fair?

 

De Authoriteit Financiële Markten (AFM) controleert terecht scherp de concurrentie tussen aanbieders, maar helaas niet de onder de eigen pet zittende overheid die oneerlijk of op onjuiste wijze concurreert.

 

Zo wordt bijvoorbeeld bij een aanbesteding door een overheid een PPS in de markt gezet waarbij een groot aantal ontwerp randvoorwaarden al zijn vastgelegd, maar diezelfde overheid neemt niet deel aan het risico van de exploitatie. Een goede PPS zou zich in een dergelijk geval kenmerken door geen of minder stringente ontwerpeisen en geen juridische deelname in de PPS of de strakkere eisen stellen en deelnemen in de juridische entiteit die het exploitatierisico draagt.

 

Een ander voorbeeld. Er wordt een PPS in de markt gezet en alle aannemers moeten een adviesbureau inhuren om tot een aanbieding te komen. De kosten van de adviezen zijn een veelvoud van de ambtelijke voorbereidingskosten.

 

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen dreigt ook geheel te ontsporen als gevolg van de enorme druk die door bepaalde groepen wordt uitgeoefend ten faveure van hun stokpaardjes. Zo is de hele discussie rond CO2 al aardig ontspoord.

 

Jammer voor de industrie, want het is nu niet duidelijk hoe de vele innovatiekansen, die er liggen, benut kunnen worden en blijft BV Nederland uiteindelijk achter bij landen zoals China die wel de waarde van dergelijke ontwikkelingskansen onderkennen.

 

 

Angst

 

In de laatste fase voor de ondertekening van een overeenkomst wordt het vrijwel altijd spannend. Het komt er dan op aan of het broze opgebouwde vertrouwen wordt verzilverd in een voor beide partijen acceptabele overeenkomst. Twijfel over zaken, personen of over zekerheden en garanties worden dan vaak emotioneel benaderd. Het is in dit stadium cruciaal om rationeel te blijven. Veel directeur-grootaandeelhouders (DGA’s) lukt dat niet.

 

Veel onderhandelingen of voorovereenkomsten lijden schipbreuk in dit stadium. De bemiddelaars van beide partijen bieden dan vaak uitkomst. Het kan echter ook met bemiddelaars mislopen. De kans hierop is aanzienlijk groter als er een bemiddelingsteam is aangesteld van specifieke specialisten. De oorzaak hiervan is het gebrek aan regie en coördinatie en dit vaak in combinatie met een negen-tot-vijf mentaliteit. Selectie van de juiste bemiddelaars is van zeer groot belang voor een succesvolle transactie.

 

 

Aansprakelijkheid holding/moeder/beheer

 

De Rechtbank Rotterdam heeft kort geleden in een zaak geoordeeld dat er geen reden is om van het wettelijke regime van beëindiging van aansprakelijkheid af te wijken. Dit vonnis heeft een enorme impact op de jurisprudentie over aansprakelijkheid van holding, moeder, en beheersvennootschappen (consoliderende rechtspersonen) en in het bijzonder voor de intercompany-vorderingen.

 

Wetgeving

Artikel 2:403 BW regelt onder welke voorwaarden rechtspersonen behorende tot een groep zijn vrijgesteld van inrichtingsvereisten van de jaarrekening. Een voorwaarde is onder meer dat de consoliderende rechtspersoon een schriftelijke verklaring deponeert bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel, waarin zij verklaart hoofdelijk aansprakelijk te zijn voor de schulden van de vrijgestelde rechtspersonen (dochtervennootschappen), de zogenaamde 403-verklaring.

 

De 403-verklaring is vereist, omdat schuldeisers van vrijgestelde dochtervennootschappen geen jaarrekening tot hun beschikking hebben waaruit de financiële positie van de dochtervennootschappen over één of meerdere boekjaren kan worden gekend. Ook de Jaarrekening van de consoliderende rechtspersoon geeft daarover geen duidelijkheid. Om dit te compenseren geldt de eis dat de consoliderende rechtspersoon zich hoofdelijk aansprakelijk stelt. Deze compensatiegedachte of beschermingsgedachte is de basis van de wettelijke vrijstellingregeling. Zie http://www.cms-dsb.com/Einde-van-de-403-of-toch-niet-03-30-2010 voor meer informatie.

 

Samenvatting relevante wetenswaardigheden

Ook voor schulden van een reeds langer verkochte dochtervennootschap kan onder een 403-verklaring worden geclaimd bij de consoliderende rechtspersoon, tenzij zonder voorbehoud aan de wettelijke vereisten voor intrekking en beëindiging van overblijvende aansprakelijkheid is voldaan. Is dat niet gebeurd, dan kunnen schuldeisers onverkort rechtstreeks claimen bij de consoliderende rechtspersoon.

 

De wettelijke verplichtingen om in te trekken en te beëindigen kunnen ook niet worden 'weggecontracteerd'. Die verplichtingen rusten op de consoliderende rechtspersoon en zij alleen draagt daarvan het risico. Bij de verkoop van aandelen in de dochtervennootschap kan op zich wel worden overeengekomen dat de kopende vennootschap de verkoper consoliderende rechtspersoon vrijwaart voor 403-claims, maar dat geeft dus geen zekerheid dat derde schuldeisers bij die verkoper niet nog zullen aankloppen.

 

Met een dergelijke vrijwaring of via een afstand van recht lijkt, mits juist overeengekomen, wel het risico te kunnen worden beperkt voor claims onder de 403-verklaring van tot de groep van koper behorende vennootschappen. Volledige zekerheid geeft echter pas een rechtsgeldige intrekking van de 403-verklaring voor wat betreft 'nieuwe schulden' en beëindiging van aansprakelijkheid ten aanzien van 'oude schulden'.

 

Aan de aansprakelijkheid van de consoliderende vennootschap voor schulden van dochtervennootschappen op grond van een afgegeven 403-verklaring kan een einde worden gemaakt. De aansprakelijkheid van de consoliderende rechtspersoon op grond van de 403-verklaring eindigt in beginsel door:

 

Voor schulden van de dochtervennootschap, ontstaan ná intrekking of het verstrijken van de einddatum, kunnen schuldeisers niet langer bij de consoliderende rechtspersoon aankloppen (hierna 'nieuwe schulden' te noemen). Schulden, ontstaan vóór intrekking of het verstrijken van de einddatum, kunnen onverkort bij de consoliderende rechtspersoon worden geclaimd (hierna 'oude schulden' te noemen).

 

Derhalve blijft er nog aansprakelijkheid bestaan voor schulden van daarvoor, ondanks dat intrekking heeft plaatsgevonden of de einddatum in de 403-verklaring verstreken is.

 

Ook deze zogenaamde overblijvende aansprakelijkheid kan worden beëindigd. Daarvoor gelden de volgende strikte wettelijke voorwaarden:

Uitsluitend als aan alle vier cumulatieve eisen is voldaan, eindigt de 'overblijvende aansprakelijkheid' (dus ook voor 'oude schulden'). Als ten aanzien van een of meer bepaalde schulden aan één van de vereisten niet is voldaan, blijft de aansprakelijkheid voor die schulden gehandhaafd. Zie http://www.cms-dsb.com/De-403-verklaring-reden-en-reikwijdte-03-30-2010 voor meer informatie.

 

En en ander valt buiten de bevoegdheid van een curator. Zie http://www.cms-dsb.com/De-403-verklaring-en-de-curator-03-30-2010 voor meer informatie.